پژوهش هشدارگونه/ دستور العملی هم برای امروز و هم فردا

پژوهش هشدارگونه/ دستور العملی هم برای امروز و هم فردا

 اسکندر احمدنیا‏ نگاهی اجمالی به کتاب « جنگ نرم»  نوشته ی آیت الله صفایی بوشهری ‏
از اوایل نیمه ی اول دهه ی هفتاد ،بر آن شدم تا برآثاری که از شاعران و نویسندگان دیارم، به چاپ و نشر رسیده است.یادداشت وارهایی نقد گونه بنویسیم و تا آنجایی که ممکن بود این کار را ادامه دادم و تقریباً در همه نشریات با علاقه و جدیت وارد شدم ،حتی برای جوان هایی که کتاب نداشتند هم، روی کارهای به چاپ رسیده ایشان در هفته   نامه های محلی نوشتم، خوب یا  بدش بماند ولی راضیم که لااقل یادی از همه ی کسانی کردم که در دسترس بودند، این عادت با همه گرفتاری هایی که داشتم، هنوز در من مانده است فقط در حوزه ادبیات اینکار را انجام دادم، اخیراً کتابی بدستم رسید، نوشته همشهری آشنا و خوبم، حضرت آیت الله صفایی بوشهری که از آدم های مؤدب ،درس خوان و ورزشکار  و از نخبه جوان های دیروز نزدیک ما بودند، ایشان علاوه بر دارا بودن تقوا و اشراف بر علوم حوزوی، در زمینه ی پژوهش و آسیب شناسی مسایل مربوط به جامعه نیز، مشتاق و سرشار از نظریه های گاهاً موازی و بیشتر متفاوتی است که تازه گی و طراوتی مخاطب پذیر دارد، ایشان دارای وبژگی بسیار حسنه ای است و آن هم ارتباط تنگاتنگ با مردم که بیشترین وجوه جاذبه ی وی را قدرتی افزون بر پست های دیگرش بخشیده است، نام این کتاب "جنگ نرم "است که اگر چه نظریه های آیت الله در زمینه ی اعتقادی ایشان و اتصالش به نهاد حکومت است، اما درد و سو نوشته های وی دارای مخاطب خاص و عام است، اول اینکه حکومت مال همه ی مردم است و در سوی دیگر آگاهی و دسترسی مردم به این اطلاعات مفید از دیر باز نظام جمهوری اسلامی حلقه ی مفقوده ی نه تنها منطقه ی ما بلکه سرتاسر ایران زمین بوده است. اگرچه اینکار را بدون شک نیروهای امنیتی برای بخش تحت پوشش خود داشته و دارند، ولی فکر نمی کنم به این روانی و شرح و تفاصیلی که آقای صفایی بوشهری داده است، این کتاب که در سال 1393 به همت حوزه هنری استان بوشهر و نشر والانگار به زیور چاپ و نشر آراسته شده است در 196 صفحه با قطع رقعی، آقای صفایی نویسنده ی پژوهش با ارزش، نگاهی کاملاً متخصصانه بر "سوژه "ی انتخابی خود دارد. متخصصا نه از این منظر که ایشان صاحب نظریی برجسته و ممتاز در زمینه ی آموزه های دینی  است و مسلط  بر آیات قرآنی و از قبل این اشراف و آگاهی برای هر فصل و هر بخشی از مسایلی که مطرح نموده است  مصداق قرآینش را نیز ذکر نموده است .کار ایشان دارای استنادهای روشن و واضح و با آدرس است.این منبع غنی و ملموس و در دسترس، ویژگی خاصی به پژوهش و نظراتش بخشیده است .کاری که باید در فضاهای دیگری به منصه ی ظهور می رسید را این نویسنده ی کاملاً متعهد ،توانمند و مسلط و بسیار دقیق به انجام رسانده است .کتاب با مقدمه ی موجز و مفید پژوهشگاه ادب،فرهنگ و تاریخ استان بوشهر شروع می شود با بخش های توضیحی و تحلیلی که هر کدامشان به زیر مجموعه های مرتبط دیگری ختم می شوندمثل:تهاجم نرم، تهاجم فرهنگی ،تهاجم سیاسی ،تهاجم نرم در قرآن ، فضای سایبری میدان جنگ نوین، پدافند غیر عامل،  حفاظت و اطلاعات ،پایه ی امنیت و توسعه ی پایدار، هر کدام از این موضوع ها، در درون خود تعاریف و توضیح های دیگری را که تشکیل دهنده ی سر تیتر اصلی هستند در برگرفته اند که هر کدامشان به تنهایی می توانند موضوعی برای پرداخت و تفسیر و تحلیلی گسترده در راستای کاری که موضوع کتاب در پی شفاف نمودن آن ها به تحریر درآمده است باشند.استخراج آیات قرآنی که صبغه و پیشینه ای روشن، برای اثبات و سوابق توصیه های خالق هستی برای بهتر شدن زندگی مخلوق (منظور بیشتر انسان هاست) و ایجاد حصاری ایمن و حفظ و حراست  موارد مواضعی که در مضان دستبرد قرار دارند خود به تنهایی کاری شاق و هنرمندانه و باید گفت:هوشمندانه است که از سوی نویسنده به نحوی دلپذیر و مستند انجام گردیده است، از آنجایی که هدف کتاب آگاهی بخشی است و از نگارشی روان نیز برخوردار است، نگارنده مطلبی را که قابل نقد باشد در آن نیافتم که هیچ گونه اضافه گویی و حشوی در متن آن نیست . ظرفیت ادراکی نویسنده که خطیب چیره و ماهری هم هست.به گونه ای منسجم  و منظم مطالب مورد نظرش را با توجه به در جه ی اهمیت آن ها در یک دسته بندی همگون با ذائقه ی مخاطب(خاص و عام) ردیف نموده است ایشان ضمن درک موقعیت کنونی و بحران های سریالی که قدرت های بزرگ جهانی در ایجاد آن استفاده از هر ابزاری را وهر ترفندی را برای رسیدن به هدف خویش مشروع می دانند شیوایی کلام خود را به واژه ها و متن پژوهشی منتقل نموده است  تا فهم آن برای هر مخاطبی آسان باشد،  اطلاعات وسیع پژوهشگر هم، در وزانت و عمق هر مطلب تاثیر ویژه ای دارد که در جذب و ایجاد اشتیاق به مطالعه در آن ها نقش بسزایی ایفا نموده است در تدوین این کتاب که در سر شناسه ی آن کتاب نامه ذکر شده است (و مشخص نیست چرا؟!!) از یکصد و سی آیه از قرآن مجید و 9 روایت معروف مرتبط با مطالب و موضوع متن استفاده شده است این کتاب می تواند در ارگان های نظامی و غیر نظامی در فضای آموزشی در همه ی سطوح و بخصوص نهاد های امنیتی در مساجد ،مراکز بسیج و خانواده ها توسط مدرسین خاص خودش تدریس شود آگاهی یافتن از آنچه که ما را مصونیت می بخشد و از آنچه که مورد تهدید قرار می دهد و مدام در همین نزدیکی امان به سر می برد و در کمین نشسته است من فکر می کنم از نان و قرص مالاریا و رفع بسیاری از گرفتاری های حتی ضروری روزمرگی واجب تر و با اهمیت تر است ، در بحران امروز جهان که نیش درندگی اش را سوهانی همیشگی زده است، واجب است! و واجب و بسیار ضروری است این بیدار باش هشدارگونه را همیشه مدنظر داشته باشیم و حتی آنی از آن غافل نشویم، چرا که استعمار در طول شگل گیری خود، هر آن و هر لحظه به هیئتی فریبنده و از خوش خط و خالی ِ مارهای زهرآگین، کاری تر و جدی تر در پی تسخیرِ آب و مکان و معدن و زیست محیطی سر تا سر جهان است، و بدانیم و آگاه باشیم که لفاظی های پر از قلمبه و گوش نوازی همچون: دهکده ی جهانی و گفتگوهای فرهنگی و جذب فرهنگ های این سو و آن سو سرابی منحط و ویرانگر و پر از فریب نمی تواند باشد، در جنگ نرم مثل گاز بی بو و بی صدا، نفوذ می کنند و جنگ سخت را وقتی می آغازند که ما غافل و بی خیال، بی داشتن پناهی و مأمنی....... کدام دمکراسی؟ کدام آزادی؟ شاید مخاطبین دیگری باشند که این نظریه ی واظح را از این نگارنده نپذیرند و آن را به توهم تعبیر کنند، و شاید یادشان نباشد و شاید آن موقع نبوده اند تا ببیند که چگونه استعمار با تجهیز دیکتاتور دیوانه ای همچون صدام ناگهانی و غافلگیرانه از زمین و آسمان به سرزمین ما یورش برد و هشت سال تمام به تعبیر امام خمینی (ره) همه چیز ما را ویران و قبرستان هایمان را آباد نمود (نقل به مضمون از فرمایش آن بزرگوار درباره ی عملکرد شاه دوم پهلوی)، ما مار گزیده ایم، ضروری است که مدام فنون جدیدی را در سبد آموزه های خود قرار دهیم، آماده باشی توام با تلاش و نشاط، نه اینکه مضطرب و نگران، ولی هوشمندانه و آگاه و به زور و با شناخت باشیم، شناخت آنچه که امروز جهان به آن مبتلاست، این نوشته ی بسیار ارزشمند که ضرورت تمام مقاطع زندگی ما و روز و روزگار ماست، یعنی این کتاب و متنِ پژوهشی آن که آراسته به منابع قرآنی است و توصیه های ماندگار معصومینی همچون امام علی (ع) و.... باری از مطالعه ی این اثر خوب و عمل به آن نباید غافل بود، چرا که واجب ترین، واجب امروز و فردای ماست! ‏

خوشحالیم که یک بوشهری عالم و فرهیخته، شخصیتی آگاه و متعهد از سرزمین بوشهر، دیار مقاومت و مجاهدت و پایداری این اثر ارزشمند را تدوین نموده است! پایان بخش این یادداشت را متبرک و مزین می نماییم به کلام امیر مومنان (ع) از نهج البلاغه در صفحه ی 173 کتاب جنگ نرم: «وَ مَن نَامَ لَم یُنَم عَنهُ» هر کسی به خیال خام از دشمن، آسوده بخوابد، دشمن او نخوابیده و خواب ها برای او دردسر دارد!»‏

می توان غفلت دیدبانان جنگ اُحد را مصداقی روشن برای فرمایش مولای متقیان (ع) دانست!     ‏