نشست تخصصی تعزیه بوشهر در حوزه هنری برگزار گردید

نشست تخصصی تعزیه بوشهر در حوزه هنری برگزار گردید

به گزارش واحد نمایش حوزه هنری در تاریخ 28/10/90 ساعت 11 با حضور پژوهش گران تعزیه حسین دهقانی، فرید میرشکار ، غلامحسین بارونی ، ابوالقاسم غلام حیدر (از استان خوزستان ) در حوزه هنری بوشهر برگزار گردید .‏

در ابتدای نشست ، فرید میرشکار ضمن خوش‎ ‎آمدگویی به کارشناسان در خصوص کارهای صورت گرفته تعزیه پرداخت و گفت: تعزیه در بیشتر نقاط شهر بوشهر و استان برگزار می گردد و در روستاهایی که تعداد جمعیت آنها اندک است نیز شاهد برگزاری تعزیه هستیم، لذا با بررسی و کاوش در این اجراها به اشکال مختلفی بر می خوریم که بخاطر فضاهای محیطی و شرایط زندگی و تفکر کسانی است که در آن اقلیم دست به شبیه خوانی می زنند.هنوز در جاهایی از این استان  تعزیه ساکن و به صورت نشسته  و فقط خواندن با پوشیدن لباس  اجرا می شود و در جاهایی  دیگر گروه های بالغ  بر 70 نفر‎ ‎‏ در میدانی بزرگ  با تمامی تجهیزات  و حرکات سریع و برخوردهایی درنبردها به اجرا می پردازند که خود جای پژوهش و تحقیق بیشتر در اشکال اجرایی شبیه خوانی استان بوشهر دارد.‏

در ادامه  حسین  دهقانی به مولفه های منحصر به فرد در تعزیه بوشهر پرداخت و گفت : اولین بار در بوشهر در شهر خارگ از حومه بوشهر به وسیله بومی های آنجا تعزیه ی عاشورا اجرا شد.‏

که مورخ پرتغالی در سفرنامه  خود به این رویداد اشاره می کند و می گوید  اینقدر جمعیت زیادی جمع شده بودند  که من حیرت زده شدم و مردم خارگ انگار می خواستند نمایش های اسطوره ای اجرا کنند. دهقانی با توجه به اینکه بوشهر دارای دو وجه جفرافیایی، خشکی و دریا است از نظر فرهنگی نیز غنی بوده  و نسخه های متعددی در آن وجود دارد  و همچنین گفت:‏

ما نسخه هایی داریم که سابقه 150 ساله دارد و تاکنون هیچ تغییری در آنها انجام نشده است.‏

دهقانی در ادامه با اشاره به اینکه در دوران قاجار بازیگران زن در تعزیه بوشهر  داشته ایم پرداخت و گفت : در هیچ جای ایران  بازیگر زن  در شبیه خوانی نداریم ولی در بوشهر بازیگر زن روبروی تماشاگر دیالوگ می زند که لیست کاملی  از اسامی زنانی که از ابتدا تا کنون به همراه شیوه اجرایی آنان درکتاب جدید خود آوردم .‏

دهقانی با اشاره به مولفه ها و خصوصیات بارز تعزیه پرداخت و گفت:‏
در بوشهر خواندن روی کاغذ در تعزیه عیب است و حتماً باید از حفظ باشد  و یکی دیگر از علت های اصل تاکید برحفظ نمودن  متون این است که ،از بازیگر بازی بگیرند  و با حرکت بازیگران به تماشاگر نشان  می دهد  و این بی ارتباط با حضور هندی ها در بوشهر نیست. زیرا نمایش های زیادی از طرف هندی ها که در بوشهر زندگی می کردند اجرا شده است  دهقانی در بخش دیگر از خصوصیت تعزیه، به مورثی بودن در خانواده ها اشاره کرد و گفت : در محله ریشهر در خانواده آقای گران بها جد بر جد آن تعزیه کار می کردند و پدر شبیه شمر  می شده و پسر هم ادامه راه او ایفاگر  که نقش شمر بوده است.‏

غلامحسین بارونی یکی از قدیمی ترین معین البکاهای بوشهر ، با اشاره به اینکه بر اساس فرهنگ های هر روستا اجراها در مناطق مختلف متفاوت است . اضافه کرد که ایشان تغییراتی را در اجراهای خود داده،یکی از خصوصیات مهم این است که جنگ در حضور مردم صورت نمی پذیرد . بلکه  اشقیا با لباس یا کلاهی  با طراحی جدید و خاص مثلاً در شهادت  علی اصغر در میدان وارد می شود.‏

شبیه این حرکت در تراژدی یونان است و در نظر گرفتم با توجه به عظمت و بزرگی یاران امام و به خصوص خانواده آن حضرت کشته شدن  آنها در مقابل مردم  صورت نگیرد.‏

ابوالقاسم غلام حیدر:‏
بوشهر به لحاظ موقعیت اقلیمی وشرایط جغرافیای با هرمزگان و خوزستان و بخشی در سیستان و بلوچستان مشترک می باشد که همواره با خود وجه مشترک های آیینی نیز می آورد.‏

در بوشهر تقریباً چهار اصل ؛ کوه، نخلستان (نماد جنگل) بیابان (شورزار) و دریا دارید. یعنی چهار برخورد با فرهنگ و هنر . ابوالقاسم غلام حیدر با تاکید بر مطالب پژوهش شده  در تعزیه بوشهر خواستار تعامل بیشتر نویسندگان بومی  با دیگر پژوهشگران از طریق فضای مجازی شد .وی گفت : خیلی از پژوهش گران در استان های هم جوار علاقمندند از تعزیه بوشهر اطلاعات کسب نمایند. و این حرکت می تواند تعامل خوبی صورت بگیرد .‏

 تهیه و تنظیم :مسعود عرب زاده‏