قضاوت محض

در جلسه این هفته کانون فیلم حوزه، فیلم « راشومون » توسط امیر کاویانپور منتقد برجسته و مدرس فیلمنامه نویسی مورد نقد و بررسی قرار گرفت که بخشی ازاین  نقد را مرور می کنیم.‏

در تاریخ سینما  فیلم سازانی که جریان ساز بوده اند واقعاً اندک شمارند.در این بین از میان 4 فیلمساز که رنسانس ژاپن را رقم زده اند یعنی میروگوشی،اوزو،کوروسارا و کوبایاشی هستند از بین اینان کوروساوا  شبیه ترین  کارگردان به فیلم سازان غربی به شمار می آید . فیلم راشومون محصول 1951، که جایزه اول جشنواره ونیز را برد، باعث شد سینمای مهجور مانده ژاپن بهتر و بیشتر دیده شود.‏

فیلم درباره اتفاقی است که در جنگل مابین یک سامورایی وزنش با راهزنی که نقش او را  میفونه   بازی می کند ، می افتد .سامورایی وزنش که خوشحال و خندان به نظر می رسند حین عبور  از جنگل با راهزنی برخورد می کنند . آنچه  که به قطع اتفاق افتاده کشته شدن سامورایی است. در دادگاهی  سورئالیستی طرفین حاضر می شوند.‏

راهزن می کوشد با بزرگ جلوه دادن کارش خود را قهرمان نشان دهد. او  از پس هرکاری بر می آید . سلطانی در جنگل .او به تمامی قواعد مردانه پای بند است. حاضر می شود.فرصتی به سامورایی بدهد تا با شرافت از خود دفاع کند و بدیهی است که در این روایت راهزن شکست ناپذیر می نماید.‏

زن درغگوتر از راهزن است  در روایت سامورایی از واقعه ، سامورایی نتوانسته  انگ خیانت همسرش را تحمل کند. اوهارا گیری می کند و در قهرمانی  پرشکوهی مرگ را جشن می گیرد.‏

هیزم شکن اما روایت دیگری دارد که از همه به حقیقت نزدیک تر است . راهزن و سامورایی دو بی عرضه  تمام و کمال اند و از  شجاعت بویی نبرده اند و نه شرافت را می شناسند.‏

این راهزن بود که به التماس سامورایی وقعی ننهاد و جلوی چشمان زنش قاتل او شد. و بعد از آن هر دو پا به فرار گذاردند.‏

شاید هیزم شکن بخاطر دزدیدن  خنجر گرانبهای زن نتوانسته حقیقت را کامل بیان کند. آنچه که کوروساوا در این فیلم جاودانه به ارث گذارد، آن بود که حقیقت هیچگاه بدست نمی آید  ما فقط روایت های مختلف را داریم . بنابراین  قضاوت محض و بی عیب و نقص کاری است عبث و آمالی است دست نیافتنی!   ‏