دالکی در گذر زمان "جغرافیای طبیعی "

دالکی در گذر زمان "جغرافیای طبیعی "
نوشته ی : اکبر صابری - سید اسماعیل حسینی نژاد

حدود و وسعت

دالکی دشت نسبتاً همواری است که در جنوب غربی ایران قرار دارد. این منطقه از کوه های شمال و شرق خود با شیب ملایمی به طرف خلیج فارس گسترده شده و رودخانه ی دالکی از وسط آن می گذرد.‏

این منطقه در شمال شرقی استان بوشهر قرار گرفته و دروازه ی ورودی این استان به شمار می رود. دالکی از شمال به منطقه ی خشت و کنارتخته ی، از جنوب به روستاهای خیرآباد و قراولخانه، از مشرق به    دامنه ی کوه های دالکی که دنباله ی رشته کوه معروف زاگرس است و از مغرب به نخیلات و روستاهای غرب رودخانه محدود می گردد.‏

میرزا حسن حسینی فسایی در کتاب « فارسنامه ناصری» حدود دالکی را در یک قرن و نیم پیش،‌ از جانب مشرق و شمال به نواحی بلوک خشت و از مغرب به ناحیه زیراه و شبانکاره و از جنوب به برازجان ذکر کرده است. این منبع همچنین وسعت دالکی را از بی براء تا بنه لعلی (که صحیح آن بنه کربلایی علی می باشد) به طول سه فرسخ و عرض آن را نیم فرسخ- بین کوه های شرق دالکی تا رودخانه ی دالکی- ذکر می کند.‏

گفتنی است حدود و و سعتی که در فارسنامه ذکر شده است به روستاها و مناطقی که در آن زمان تحت حاکمیت حاکم دالکی بوده است اشاره می نماید و روشن است که وسعت دشت دالکی به لحاظ جغرافیای طبیعی فراتر از این منطقه بوده و بخش قابل توجهی از ناحیه ی زیراه و شبانکاره ی سابق- که بخش سعدآباد،‌ بخش شبانکاره و بخش آبپخش فعلی می باشند- را در بر می گیرد.‏

هر چند این دعا نیازمند دلیل و برهان نیست و نقشه های جغرافیایی این مهم را به اثبات می رسانند ولی استقرار اداره ی آبیاری دشت دالکی در سعدآباد گواهی روشن بر این دعاست که بیشتر مناطق بخش های سعدآباد، شبانکاره و آبخش در حوزه ی جغرافیای طبیعی دشت دالکی قرار می گیرند.‏

دشت دالکی در موقعیت جغرافیایی بیست و نه درجه و بیست و یک ثانیه تا بیست و نه درجه و بیست و نه ثانیه ی عرض شمالی و پنجاه و یک درجه و شش ثانیه تا پنجاه و یک درجه و هفده ثانیه طول شرقی قرار دارد.  ‏