جایگاه انسان در طبیعت بکر و دست‌نخورده این سرزمین بسیار مهم است

بهترین نمونه آن می‌توان بافت قدیم و زبان بومی منطقه اشاره کرد که هر شهرستان زیبایی‌های معماری مکان‌های تاریخی، حسینیه‌ها ... و واژگان منحصربه‌فردی داشته باشد. در کنار این میراث گران‌بها، مردمانی سخت‌کوش، مهربان و دلاور که در شرایط کار و سختی و مبارزه انبوهی از مراسم‌ها و آئیین های بوشهری را با بهره‌گیری از زیست‌بوم خود استفاده کرده و به‌خوبی منابع غنی و گنج‌های بی‌شماری را دل آن آگاهانه و یا جوششی منحصر به فرد به هنر تبدیل کرده‌اند که این رمز قدمت مردم خلیج‌فارس را می‌رساند.
حوزه هنری استان بوشهر با توجه به اهمیت «زیست‌بوم» در قالب شناخت نامه استان بوشهر و هنر هفت‌گانه تلاش نموده است که اطلاعات و آگاهی تاریخی، هنری، فرهنگی، اجتماعی، مذهبی مربوط به استان بوشهر را به مخاطبین خود ارائه دهد. با توجه به فرارسیدن روز بوشهر، از هنرمندان و پژوهشگران فعال این حوزه با «دکتر حیدر حاجیان» مصاحبه‌ای انجام داده‌ایم که با دیدگاهشان در رابطه با چشم‌انداز و نمای هنری به مردم استان بوشهر آشنا می‌شویم.

چگونه می‌توان به غنای مکان‌های فرهنگ و هنری در فضاهای شهری به‌عنوان مؤلفه‌های تأثیرگذار هویت ارج نهاد؟
به نظرمی رسد یکی از جلوه‌های فرهنگی و هنری هر شهر برمی‌گردد به توجه به مراکز علمی وهنری قبل، مثل مدرسه سعادت که نماد مدرسه ماندگار هیات امنایی است و نمادی از علم و دانش در صدسال اخیر در جنوب ایران بعد از دارالفنون است که خود می‌تواند نقش بسزایی در معرفی شهر به‌ عنوان یکی از حوزه‌های هنری در جنوب کشور باشد و با همکاری شهرداری در ورودی شهر با المانی از شخصیت‌های مؤثر مثل مجسمه سعادت و افراد پرورش‌یافته بارز دیگری به مهمانان دیگر استان‌ها معرفی کرد.

چه مشخصه و المان هایی از مکان‌های هنری و فرهنگ منجر به حفظ خاطرات جمعی و تحکیم روابط فرهنگی، اجتماعی و تعاملات شهروندان با یکدیگر می‌شود؟

توجه به دلیرمردان و شرح دلاوری‌های این خطه خود حکایتی است که هم در حوزه هنری می‌گنجد و هم در حوزه حماسی و میهن‌دوستی. براین اساس افرادی مثل رییس علی دلواری که در مبارزه علیه استعمار پیر انگلیس نقش‌آفرینی کرده یا شهید مهدوی که در راه وطن با سایر دریادلان این مرزوبوم جان خود را فدا کردند نیز می‌توان به‌عنوان یک سمبل مقاومت در ورودی شهر با یک‌چشم انداز و نمای هنری به مردم معرفی کرد.

اساساً زیست‌بوم فرهنگی چیست؟
زیست‌بوم فرهنگی، ازجمله محورهای مهم انسان‌شناسی و باستان‌شناسی است که نقش متقابل در محیط اطراف خود دارد و در این خصوص حتی در دانشگاه‌ها وموسسات آموزش عالی به دانش‌های میان‌رشته‌ای و زیست بومی توجه ویژه شده که حتی به طرح و تفسیر و تحلیل مؤلفه‌های آن به‌طور اخص و دانش باستان‌شناسی به‌طور اعم پرداخته‌شده است.

در استان بوشهر مراکز فرهنگی و هنری توانسته‌اند به این چشم‌انداز به‌خوبی پاسخ بدهد؟
در مراکز فرهنگی و هنری، موزه‌ها ...چشم‌اندازی از گروه‌های انسانی و زیست بومی در جغرافیا اعم از ده و روستا و شهر گرفته تا کل استان هم از منظر باستان‌شناسی وهم از منظر دانش‌های علوم انسانی موردتوجه قرار داده‌اند که پتانسیل‌های خوبی در معرفی این نوع رفتارهای اجتماعی و سیاسی و فرهنگی را شامل می‌شود.

ویژگی‌های محیط چقدر بر رفتار انسانی تأثیرگذار است؟
به نکته خوبی اشاره کردید که نباید از ویژگی‌های محیط بر رفتار انسانی غافل بود. چراکه آب‌وهوای گرم و خشک این مرزوبوم خود حکایتی است از خونگرمی ومهمانوازی این خطه که با جریان‌های فرهنگی و اجتماعی و حتی تاریخی گره‌خورده است. جایگاه انسان در طبیعت بکر و دست‌نخورده این سرزمین بسیار مهم است که گروه‌هایی در تعامل با این نوع بوم‌شناسی طوری خود را وفق می‌دهند که حتی آن محیط نیز تحت تأثیر رفتارها و عملکرد خود قرار می‌دهند. بنابراین بر اساس شناخت و آگاهی در بعضی از جاهای بکر و دست‌نخورده این استان هنوز جاهایی وجود دارد که نیاز به کنکاش و کاوش‌های دقیق است ومی طلبد که دانشگاه‌ها وموسسات آموزش عالی در این حوزه هنری. ارتباطشان بیشتر کند تا با هماهنگی میراث فرهنگی و ایران‌شناسی بتوانند در بخش زیست‌محیطی و بوم‌شناسی نقش‌آفرینی بیشتر در معرفی آن‌ها داشته باشند.

نقش هنرمندان در معرفی شخصیت‌های تأثیرگذار در شهر را چگونه می‌بینید؟
وجود دانشگاه‌ها وموسسات آموزش عالی خود گویای این حقیقت در حوزه علمی و فرهنگی وهنری این استان است همچنین وجود سینما و گروهای هنری تئاتر و نمایشنامه به‌ویژه در ابتدای انقلاب اسلامی طوری نقش‌آفرینی کردند که حتی در روستا و ده وهرشهری بسیار حائز اهمیت است.